Corona en voeding: Wat u kunt doen

“Coronavirus: verhoog je weerstand”, “Coronavirus, nee dank je: zó maak je je immuunsysteem sterker” en “Geef je weerstand een boost tegen het coronavirus” zijn zomaar een aantal koppen van artikelen die ik voorbij zie komen op social media. In deze artikelen staat voornamelijk dat u veel groente en fruit moet eten, een megadosis antioxidanten of hele dure vitaminesupplementen moet nemen. En gezien de lege schappen bij de drogisterij doen ook veel mensen dit. Helaas zijn er nog veel meer van dit soort artikelen of blogs over voeding in coronatijd. Deze koppen roepen ergernis bij mij op. En nu vraagt u zich natuurlijk af waarom dit ergernis oproept. Nou dat zit zo, deze koppen doen vermoeden dat u het coronavirus kunt voorkomen door uw weerstand te verhogen. Helaas is dit niet waar. Lees verder om te zien waarom dit zo is en wat u wel kunt doen.

Coronavirus

Gezien ik zelf geen viroloog ben of een expert op het gebied van het coronavirus, vertrouw ik op de informatie van de WHO en het RIVM. Uit deze informatiebronnen blijkt dat COVID-19 zich van persoon tot persoon verspreidt. Wanneer een persoon met COVID-19 hoest of uitademt, worden kleine druppeltjes uit de neus of mond verspreid. Andere mensen vangen COVID-19 op door objecten of oppervlakten die door deze kleine druppeltjes besmet zijn geraakt, aan te raken en vervolgens hun ogen, neus of mond aanraken. Daarnaast is het ook mogelijk dat mensen deze kleine druppels van een persoon met COVID-19 inademen (WHO, 2020). Hoe zieker iemand is, hoe meer virus hij/zij kan verspreiden. Er is nog geen bewijs dat het virus langere tijd in de lucht kan blijven en zich zo kan verspreiden (RIVM, 2020).

De meeste mensen die besmet zijn met het COVID-19 virus, en niet onder de risicogroepen vallen, zullen milde tot matige klachten ervaren en zonder speciale behandeling weer opknappen. De klachten verschillen per persoon, maar veel voorkomende klachten zijn:

  • Koorts
  • Droge keel
  • Vermoeid
  • Kort van adem
  • Keelpijn (WHO, z.d.).

Het immuunsysteem

Eerst een klein stukje uitleg over het immuunsysteem. Het immuunsysteem bestaat uit 2 afweersystemen: een specifiek en een aspecifiek (algemene) afweersysteem.

Aspecifieke afweersysteem

Het aspecifieke afweersysteem bestaat uit stoffen en cellen die zich niet specifiek richten op een ziekteverwekker, maar die wel direct actief zijn. Het aspecifieke afweersysteem is te verdelen in een uitwendig deel en een inwendig deel. Het uitwendige deel bevindt zich tussen uw inwendige lichaam en uw omgeving. Hiertoe behoren bijvoorbeeld uw huid, het maagsap en de slijmvliezen. Deze proberen te voorkomen dat ziekteverwekkers het lichaam kunnen binnendringen. Het inwendige deel van het aspecifieke afweersysteem zorgt ervoor dat ziekteverwekkers worden vernietigd. Het aspecifieke afweersysteem zorgt er in principe voor dat alles wat als een bedreiging wordt gezien, wordt vernietigd. Het aspecifieke afweersysteem is dus niet selectief en het bouwt ook geen geheugen op. Dit is handig, maar is niet altijd even effectief.

Specifieke afweersysteem

Het specifieke afweersysteem is, zoals de naam al zegt, gericht op een specifieke afweer. Dit afweersysteem kan wel geheugen opbouwen, maar dit heeft tijd nodig om zich te ontwikkelen. Dus wanneer een bepaalde bacterie/ virus het lichaam binnenkomt, zal het lichaam deze geheugencellen opbouwen. Wanneer u dan opnieuw besmet wordt door deze bacterie of dit virus dan zal het lichaam heel snel grote hoeveelheden antistoffen aanmaken om het te bestrijden. Gezien het coronavirus nieuw is, moeten deze antistoffen nog in ons lichaam worden aangemaakt. Dit betekent dat we nog niet immuun zijn voor het coronavirus (MMC, 2009; Wisse, 2020).

Voedingsstoffen

Nu vraagt u zich natuurlijk af waarom er dan artikelen worden geschreven over hoe u uw immuunsysteem een boost kunt geven. Deels is dit natuurlijk marketing, maar daarnaast spelen voeding(sstoffen) wel degelijk een rol in het goed laten functioneren van het immuunsysteem.

Het immuunsysteem is complex en eigenlijk zijn alle essentiële voedingsstoffen (vitaminen en mineralen) hier een onderdeel van. Echter kunnen we simpelweg niet zeggen dat er een bepaalde voedingsstof is dat uw immuunsysteem een boost kan geven (Voedingscentrum, z.d.). Dus ineens 3 sinaasappels per dag eten of een hoge dosis vitamine D suppleren, gaat u helaas NIET beschermen tegen het coronavirus.

Daarnaast is het belangrijk om te weten dat een hogere dosis van een bepaalde voedingsstof er niet voor gaat zorgen dat uw lichaam deze dosis ook opneemt. Het lichaam neemt op wat het nodig heeft en de rest plast u (in de meeste gevallen) weer uit. Verder is de aanbevolen hoeveelheid aan vitamines opgesteld op basis van de behoefte van 97.5% van de bevolking (Stegeman, 2013, pp 95-110). De kans is klein dat u niet binnen deze groep valt en dus ook echt niet meer nodig heeft dan deze aanbeveling.

Wat kunt u wel zelf doen op het gebied van voeding in deze tijd?

Gewoon gezond eten. Door gezond te eten, genoeg te slapen en regelmatig te bewegen, blijft uw weerstand zo hoog mogelijk. Dat gezond eten ziet er ongeveer zo uit:

  • Minimaal 250 gram groente per dag;
  • 2 porties fruit;
  • Volkoren producten;
  • 2-3 porties zuivel;
  • Varieer met vlees, vis, peulvruchten, noten, eieren en vegetarische producten; en
  • Drink voldoende.

Wanneer u gezond en gevarieerd eet, krijgt u voldoende vitamines en mineralen binnen en hoeft u dus geen vitamines te suppleren. En zoals eerder benoemd, plast u de extra hoeveelheid gewoon weer uit (dus zonde van uw geld!). Alleen voor vitamine D en B12 geldt in sommige gevallen een suppletie-advies.

Verder zijn er geen groente of fruit die uw weerstand extra verhogen. Het is voornamelijk belangrijk om te variëren. Door meer vitamines te nemen, krijgt u geen hogere weerstand en bent u ook niet beter beschermd tegen ziekmakende bacteriën en virussen.

Gezond eten is dus belangrijk om uw immuunsysteem goed te laten functioneren, maar dat betekent niet dat u niet ziek kunt worden. Het kan wellicht het risico op ziek worden of het beloop hiervan enigszins beïnvloeden (Voedingscentrum, z.d.).

Voedingstips

Hieronder vindt u een aantal tips om voldoende groente en fruit binnen te krijgen:

  • Gebruik groente of fruit als beleg op brood (bijvoorbeeld: appel, banaan, aardbeien, gegrilde aubergine/ courgette/ paprika of voeg tomaat of komkommer toe);
  • Neem als ontbijt yoghurt met fruit (en ontbijtgranen);
  • Maak een groenteomelet als ontbijt of lunch;
  • Neem een salade als lunch;
  • Neem rauwkost of fruit als tussendoortje;
  • Neem fruit als toetje.

Kortom, gezonde voeding is belangrijk om uw immuunsysteem optimaal te laten functioneren, maar voeding kan niet voorkomen dat u besmet raakt met een virus. Wat u wel kunt doen om besmetting te voorkomen, is het opvolgen van de adviezen van het RIVM, dus:

  • Was regelmatig uw handen;
  • Hoest en nies in de binnenkant van uw elleboog;
  • Gebruik papieren zakdoekjes;
  • Schud geen handen;
  • Blijf zoveel mogelijk binnen (zeker bij klachten van neusverkoudheid, hoesten, keelpijn of koorts) (RIVM, 2020).

Conclusie

  • U kunt door gezond eten niet voorkomen dat u besmet raakt door het coronavirus.
  • Het functioneren van uw immuunsysteem hangt niet af van bepaalde voedingsstoffen.
  • Gezond eten en een goede voedingstoestand is belangrijk in deze periode om uw immuunsysteem goed te laten functioneren.

Auteur: Kelly Peeters (diëtiste)

Literatuur:
  1. WHO (2020, 9 maart). Q&A on coronaviruses (COVID-19). Geraadpleegd op 23 maart 2020, van https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses
  2. RIVM (2020). Vragen & antwoorden nieuw coronavirus (COVID-19). Geraadpleegd op 23 maart 2020, van https://www.rivm.nl/coronavirus/covid-19/vragen-antwoorden#Hoe%20snel%20kun%20je%20genezen%20na%20een%20besmetting?
  3. WHO (z.d.). Coronavirus. Geraadpleegd op 23 maart 2020, van https://www.who.int/health-topics/coronavirus#tab=tab_1
  4. MMC. (2009). Specifieke en Aspecifieke immuniteit. Geraadpleegd op 23 maart 2020, van https://www.mmc.nl/werkenbijmmc/wp-content/uploads/sites/6/2017/07/Specifieke-en-aspecifieke-immuniteit.pdf
  5. Wisse, V. (2020, 20 maart). Waarom het opvolgen van de RIVM adviezen zinvoller is dan aan de megadosis antioxidanten. [Blogbericht]. Geraadpleegd op 23 maart 2020, van https://www.iamafoodie.nl/waarom-het-opvolgen-van-de-rivm-adviezen-zinvoller-is-dan-aan-de-megadosis-antioxidanten/
  6. Stegeman, N. (2013). Voeding bij gezondheid en ziekte. Groningen: Noordhoff uitgevers.
  7. Voedingscentrum (z.d.). Hoe zorg je voor een goede weerstand. Geraadpleegd op 23 maart 2020, van https://www.voedingscentrum.nl/nl/thema/coronavirus-voeding/hoe-zorg-je-voor-een-goede-weerstand.aspx
Labels: corona, Voeding,

Gerelateerde berichten