Wat is een beroerte?

Van vandaag op morgen opeens niet meer goed kunnen praten of lopen. Het kan iedereen gebeuren na een beroerte. Het leven ziet er plots heel anders uit. U vraagt zich wellicht af hoe kan dit zomaar gebeuren? Wat zijn de oorzaken hiervan, maar ook wat zijn de gevolgen? Een beroerte roept heel wat vragen op.

Jaarlijks krijgen meer dan 40.000 mensen in Nederland een beroerte. Dat zijn meer dan 100 personen per dag. De meeste mensen zijn ouder dan 65 jaar. Een beroerte staat bij vrouwen op de tweede plaats van meest voorkomende doodsoorzaak, en bij mannen op de derde plaats.

Wat is een beroerte?

Een beroerte is een verzamelnaam van herseninfarct, hersenbloeding en een TIA. Een beroerte wordt ook wel CVA (Cerebro Vasculair Accident) genoemd. Dit is een medische term die staat voor schade in de bloedvaten van de hersenen. Bij een hersenbloeding ontstaat er, zoals het woord al zegt, een bloeding in de hersenen. Deze bloeding ontstaat door een scheurtje in een bloedvat. Hierdoor stroomt er bloed in of rond de hersenen. Het hersenweefsel wordt weggeduwd, waardoor sommige gedeeltes van het brein in verdrukking komen of te weinig bloed krijgen doordat bloedvaten worden afgeklemd. Bij een herseninfarct wordt een bloedvat in het brein afgesloten, meestal door een bloedprop. Het gebied achter de bloedprop krijgt daardoor te weinig bloed. Een TIA staat voor Transient Ischemic Attack en is in feite een lichte herseninfarct waarbij de uitvalsverschijnselen binnen 24 uur verdwijnen.

Een hersenbloeding en een herseninfarct leiden dus beiden tot een tekort aan bloed in een gedeelte van de hersenen. Hersenweefsel heeft zuurstof nodig dat via bloed wordt vervoerd. Als een deel van de hersenen te weinig zuurstof krijgt, heeft dit tot gevolg dat hersencellen niet meer functioneren en u dus uitval krijgt. Het soort uitval is afhankelijk van de plek in het brein waar de beroerte plaatsvindt. De meest voorkomende uitvalsverschijnselen zijn zwakte of verlamming, gevoelsstoornissen, zoals tintelingen of een doof gevoel, problemen met zien of spraakproblemen.

Hoe herkent u een beroerte?

U kunt een beroerte herkennen door middel van een eenvoudig ezelsbruggetje FAST. Fast betekent snel in het Engels. Bij een beroerte dient u snel te handelen. De letters FAST staan voor:

F: Face (het gezicht). Kijk naar het gezicht van de desbetreffende persoon. Een scheeftrekkend gezicht en/of een afhangende mondhoek zijn kenmerken van een beroerte.

A: Arm. Krachtverlies of verlamming van één arm en/of been kunnen wijzen op een beroerte. Vraag de persoon om beide armen naar voren te strekken. Lukt dit aan één kant niet of zakt één arm steeds naar beneden, dan is dit een teken van krachtverlies of verlamming.

S: Speech (spraak): Het kan zijn dat de betreffende persoon warrig spreekt, niet op woorden kan komen of de verkeerde woorden gebruikt. Stel de persoon een simpele vraag om zijn of haar spraak vast te stellen.

T: Time (tijd): Is er sprake van een plots afhangende/scheve mond, krachtverlies en/of warrige spraak, bel dan direct 112. Geef hierbij duidelijk aan hoelang de klachten al bestaan.

Het is zeer belangrijk om bij kenmerken van een beroerte direct 112 te bellen. De toevoer van zuurstof dient zo snel mogelijk hersteld te worden om schade aan de hersenen zoveel mogelijk te beperken.

Oorzaken

De meeste mensen die een beroerte krijgen, zijn ouder dan 65 jaar. Tijdens het ouder worden, verkalken onze slagaderen. De kans op een beroerte wordt hierdoor groter. Op een plek waar aderverkalking zit, kan namelijk sneller een bloedpropje ontstaan, welke kan doorschieten naar de hersenen. Ook kunnen een te hoge bloeddruk, een hoog cholesterolgehalte, roken, overgewicht of diabetes bijdragen aan aderverkalking.

Een herseninfarct kan voorkomen worden door bloedverdunners te gebruiken. Deze worden – in het geval van hoog risico, bijvoorbeeld bij een eerdere beroerte of bepaalde hartaandoeningen – door de arts voorgeschreven. Voorzichtigheid is echter geboden, omdat bloedverdunners het risico op een hersenbloeding vergroten. Daarnaast spelen langdurig hoge bloeddruk en vaatverkalking een rol bij het ontstaan van een hersenbloeding. Een verkalkt vat kan namelijk gemakkelijker scheuren.

Voorkom een (nieuwe) beroerte en:

  • Stop met roken
  • Beweeg elke dag. Probeer elke dag minstens een half uur te bewegen (fietsen of wandelen) of doe aan sport.
  • Eet gezond en gevarieerd. Eet veel groenten en fruit. Gebruik onverzadigde vetten en minder zout. Eet niet te veel verzadigde vetten om het cholesterolgehalte onder controle te houden. Voorkom overgewicht.
  • Wees matig met alcohol.
  • Zorg voor voldoende ontspanning. Stress verhoogt uw bloeddruk. Doe bijvoorbeeld ontspanningsoefeningen.
  • Neem bloedverdunners en medicatie voor hoge bloeddruk (alleen) indien uw arts dit heeft voorgeschreven.

Het is belangrijk om te weten dat niet alle beroertes voorkomen kunnen worden, zoals bij alles in het leven speelt ook hier een flinke dosis pech mee.

De gevolgen van een beroerte

Een beroerte (herseninfarct of een -bloeding) kan ingrijpende gevolgen hebben op uw leven. De gevolgen en beperkingen zijn echter afhankelijk van het deel van de hersenen dat is aangetast. Heeft de beroerte in de linkerhersenhelft plaatsgevonden, dan vallen functies aan de rechterzijde van het lichaam uit. Heeft de beroerte in de rechterhersenhelft plaatsgevonden, dan zit de uitval in de linkerzijde. Is de voorkant van het hersengebied – ook wel de frontaalkwab genoemd – beschadigd, dan kan dit leiden tot veranderingen op het gebied van emoties en/of gedrag. U kunt problemen ondervinden met bijvoorbeeld het plannen van eenvoudige dagelijkse activiteiten. Het kan ook zijn dat u gevoeliger bent geworden en sneller moet huilen. Als er schade achter in het hersengebied (achterhoofdskwab) is veroorzaakt, dan kunt u problemen ondervinden met zien. Zo kunt u bijvoorbeeld wazig zien of dubbelzien.

De symptomen van een beroerte kunnen per persoon verschillen, ook als het om hetzelfde hersengebied gaat. Meestal is er na een beroerte sprake van vermoeidheid en concentratieproblemen. Over het algemeen kunnen de symptomen tot een jaar na de beroerte met therapie nog verbeteren of verdwijnen, maar de meeste vooruitgang wordt in de eerste maanden tot een half jaar gezien.

De gevolgen van een beroerte zijn soms direct zichtbaar, zoals een verlamming (een verlamd(e) been of arm), maar vaak komen ook onzichtbare beperkingen voor. Naast vermoeidheid en concentratieproblemen kunt u tegen emotionele of gedragsproblemen aanlopen, of kunt u coördinatie- en evenwichtsproblemen ervaren. Ook kunt u belemmeringen ervaren bij uw werk of een hobby of taken in het huishouden. Na een beroerte kan het lastiger zijn om goed voor uzelf te zorgen.

Bovendien kan een beroerte invloed hebben op het denken en het geheugen. Spraakproblemen komen vaak voor na een beroerte. Het kan zijn dat het lichamelijk moeilijker is om te spreken, door bijvoorbeeld een verlamming aan één kant van het gezicht. Het kan echter ook gebeuren dat u na een beroerte wartaal uitslaat, niet op woorden kunt komen of taal minder goed begrijpt. Dit noemen we afasie. Het onthouden van nieuwe informatie, zoals de naam van uw kleinkind dat na uw beroerte is geboren, kan bijvoorbeeld moeilijk zijn.
De zichtbare, maar zeker ook de onzichtbare gevolgen van een beroerte kunnen grote impact hebben op uw dagelijks leven. Een revalidatietraject kan u helpen bij belemmeringen op het gebied van zelfverzorging, huishouden, werk, hobby of zelfstandigheid. Bij MiCare helpen wij u om te leren gaan met uw beperkingen na een beroerte, zodat u een waardegericht leven kunt leiden.

Meer informatie over een revalidatietraject bij MiCare Revalidatie

Labels: beroerte, cva,

Gerelateerde berichten

Leven na een beroerte